Przed zakupem butów większość osób sprawdza rozmiar, kolor i cenę. Ale jest jeszcze jedna informacja ukryta na metce, którą warto umieć odczytać: z czego naprawdę zrobiony jest but. Właśnie do tego służą piktogramy obuwnicze – znormalizowane symbole wprowadzone przez Unię Europejską, które mówią więcej niż niejeden opis producenta.
Dlaczego oznaczenia na butach mają znaczenie?
Europejska Dyrektywa 94/11/WE z 1994 roku zobowiązuje producentów do rzetelnego oznaczania obuwia. Cel jest prosty: żebyś jako kupujący wiedział, za co płacisz. Skóra naturalna, materiał syntetyczny i skóra powlekana wyglądają podobnie – różnice w trwałości, oddychalności i komforcie są jednak zasadnicze. Symbol na metce to jedyna pewna informacja, niezależna od opisu na stronie sklepu.
Oznaczenia dotyczą trzech kluczowych elementów każdego buta:
- Przyszwy – zewnętrzna część buta obejmująca stopę z góry i boków
- Podszewki (wyściółki) – warstwa wewnętrzna mająca kontakt ze stopą
- Podeszwy zewnętrznej – część mająca kontakt z podłożem
Symbol dotyczy materiału stanowiącego co najmniej 80% powierzchni danego elementu (lub 80% objętości w przypadku podeszwy).
Cztery piktogramy – co każdy z nich oznacza
Skóra naturalna
Symbol skóry naturalnej przypomina rozłożoną, wyprawioną skórę. To materiał otrzymywany bezpośrednio ze skór zwierzęcych, poddany procesowi garbowania. Oddycha, dopasowuje się do stopy, jest trwały i odporny na ścieranie – pod warunkiem odpowiedniej pielęgnacji. Uwaga: oznaczenie to nie obejmuje zmielonych włókien skórzanych połączonych środkami wiążącymi – to już inny materiał.
Skóra naturalna to najczęściej wybierany materiał w butach taktycznych i wojskowych, gdzie liczy się żywotność w trudnych warunkach. Buty Prabos produkowane w czeskiej fabryce od 1860 roku powstają głównie ze skór nubukowych i skóry Perwanger – materiałów stosowanych w obuwiu dla służb mundurowych i żołnierzy. Zobacz buty ze skóry naturalnej →
Skóra powlekana (ekologiczna, syntetyczna)
Symbol w kształcie rombu z poziomymi liniami oznacza skórę pokrytą warstwą tworzywa sztucznego o grubości ponad 0,15 mm. Taka powłoka poprawia odporność na wilgoć i zabrudzenia, ale znacząco ogranicza oddychalność. W butach noszonych przez kilka godzin dziennie – np. służbowych czy trekkingowych – ma to realne znaczenie dla komfortu i higieny stopy.
Skóra powlekana jest tańsza od naturalnej, dlatego pojawia się często w obuwiu w niższych przedziałach cenowych. Zanim zapłacisz za „skórzane” buty, sprawdź piktogram.
Materiały tekstylne
Symbol przypominający kawałek tkaniny. Obejmuje zarówno naturalne materiały tekstylne, jak i syntetyczne włókniny – pod warunkiem że stanowią co najmniej 80% materiału danej części buta. Obuwie tekstylne jest lekkie i przewiewne, ale znacznie mniej trwałe od skórzanego w intensywnym użytkowaniu.
W butach taktycznych i trekkingowych Prabos materiały tekstylne pojawiają się jako podszewka (np. Coolmax odprowadzający wilgoć) lub jako elementy wentylacyjne w lżejszych modelach letnich.
Inne materiały
Nieregularny kształt przypominający płatek oznacza wszystkie materiały niepasujące do poprzednich kategorii: PVC, guma, poliuretan, materiały kompozytowe. W podeszwach zewnętrznych ten symbol pojawia się najczęściej – guma i poliuretan to standardowe materiały podeszwowe ze względu na przyczepność i amortyzację.
Jakość podeszwy ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa, szczególnie w trudnym terenie. Dlatego podeszwy w butach Prabos produkowane są metodą wtrysku trójgęstościowego, a wybrane modele wyposażone są w podeszwy Vibram – uznawany za najlepszy standard w obuwiu górskim i taktycznym.
Jak sprawdzić, czy buty są skórzane – krok po kroku
Szukasz konkretnego butu i chcesz mieć pewność co do materiału? Oto gdzie szukać oznaczeń:
- na etykiecie zawieszonej na sznurówkach
- na etykiecie wszytej wewnątrz buta (przy pięcie lub na języku)
- na podeszwie – jako nadruk, nalepka lub wytłoczenie
Jeśli na etykiecie przy przyszwie widnieje symbol skóry naturalnej, but jest skórzany. Jeśli widzisz romb z liniami – to skóra powlekana. Brak jakiegokolwiek symbolu lub nieczytelna etykieta to sygnał ostrzegawczy.
Pielęgnacja zależy od materiału
Skóra naturalna wymaga regularnego czyszczenia preparatami do skóry i impregnacji. Dobrze pielęgnowana para butów ze skóry może służyć 5–10 lat. Skóra powlekana łatwiejsza w czyszczeniu, ale nie toleruje silnych rozpuszczalników. Materiały tekstylne – część modeli można prać, zawsze sprawdź zalecenia producenta. Tworzywa sztuczne – woda z mydłem wystarczy, warto regularnie impregnować.
Buty ochronne – dodatkowe oznaczenia
Dyrektywa 94/11/WE nie obejmuje obuwia ochronnego zaliczanego do środków ochrony indywidualnej. Buty specjalne – strażackie, ochronne, antyelektrostatyczne – podlegają rygorystycznej dyrektywie 89/686/EWG i posiadają dodatkowe oznaczenia: datę produkcji, numer normy certyfikacyjnej (np. EN ISO 20347, EN 15090) oraz piktogramy informujące o konkretnych klasach ochrony.
Znasz już piktogramy – co dalej?
Teraz wiesz, jak odczytać metki i zweryfikować materiał przed zakupem. Jeśli szukasz butów ze skóry naturalnej – taktycznych, trekkingowych lub specjalistycznych – Prabos produkuje obuwie w czeskiej fabryce od 1860 roku, wyłącznie z materiałów odpowiadających deklarowanym właściwościom. Każdy model szczegółowo opisuje materiały przyszwy, podszewki i podeszwy.