Większość wysokich butów taktycznych kończy się na normie O2 — chronią przed wodą i poślizgiem, ale nie przed tym, na co naprawdę nadepniesz na rozbiórce, w lesie po wichurze czy na opuszczonym terenie. Vagabund HIGH GTX ZeroFear ma wbudowaną w podeszwę wkładkę antyprzebiciową ZeroFear 4.0 z kevlaru — i to ona podnosi ten model z klasy O2 do O3. Gwóźdź, szkło, drut: możesz nadepnąć gdziekolwiek.
Do tego jedyne w ofercie Prabos wysokie buty taktyczne na poszerzonym kopycie. Dodatkowa objętość w śródstopiu i palcach nie oznacza większego rozmiaru — oznacza więcej miejsca tam, gdzie stopa potrzebuje go najbardziej, zwłaszcza pod koniec dnia, kiedy puchnie od wysiłku.
Reszta to komplet, którego oczekujesz od buta taktycznego z górnej półki: membrana Gore-Tex Carbon Grey w wersji wojskowej, podeszwa Vibram Phobos zaprojektowana specjalnie dla Prabos, hydrofobowa skóra nubukowa o grubości 2,0–2,2 mm i cholewka o wysokości 19 cm. Waga 720 g na but w rozmiarze 42. Produkcja w Czechach.
ZeroFear 4.0 — co dokładnie zmienia
W bucie są dwie wkładki i łatwo je pomylić, więc od razu rozdzielmy. Wkładka antyprzebiciowa ZeroFear 4.0 to elastyczna warstwa kevlaru wtopiona na stałe w podeszwę, na całej jej powierzchni — nie wyjmuje się jej i nie da się jej zgubić. Wkładka Cloud to ta, którą wyjmujesz do wysuszenia: leży wyżej, pod stopą, i odpowiada za komfort, a nie za ochronę.
W odróżnieniu od starszych rozwiązań stalowych kevlar nie przewodzi zimna, nie dodaje wagi w jednym punkcie i nie ogranicza zginania stopy. But chodzi tak samo miękko jak wersja bez wkładki — różnicę czuć dopiero wtedy, kiedy coś ostrego trafia w podeszwę.
Starsze wkładki stalowe miały jeszcze jedną wadę: chroniły tylko część podeszwy, bo stalowa blacha nie da się dowolnie wyprofilować. Kevlar układa się na całej powierzchni, łącznie z obrzeżami, gdzie najczęściej dochodzi do nadepnięcia bokiem stopy.
Jak mocna jest ta ochrona, określa badanie z normy EN ISO 20344: przez podeszwę wciska się gwóźdź o średnicy 4,5 mm z siłą 1 100 N — to mniej więcej tyle, co nacisk 112 kg skupiony na jednym ostrzu — i to w czterech różnych punktach. Wkładka musi wytrzymać za każdym razem.
Formalnym potwierdzeniem jest zmiana normy. Poprzednia wersja Vagabunda HIGH GTX miała EN ISO 20347 O2. Ten model ma EN ISO 20347 O3 — a różnica między O2 a O3 to dokładnie odporność podeszwy na przebicie. To nie jest hasło marketingowe, tylko klasa z certyfikatu.
Dla kogo jest ten but
Płyta antyprzebiciowa przestaje być ciekawostką w momencie, w którym podłoże przestaje być równe i czyste. Ten model projektowano z myślą o trzech sytuacjach.
Służba i ochrona w terenie zabudowanym. Pustostany, tereny poprzemysłowe, place budowy, miejsca po pożarze — wszędzie tam, gdzie pod warstwą gruzu leżą gwoździe i szkło, a nie da się patrzeć pod nogi przez całą zmianę.
Służby mundurowe i praca w terenie. Wysoka cholewka 19 cm stabilizuje kostkę przy noszeniu obciążenia, a właściwości antystatyczne odprowadzają ładunki do ziemi. Olejoodporność (FO) obejmuje też paliwa — istotne przy pojazdach i sprzęcie.
Outdoor na trudnym terenie. Zręby, wiatrołomy, dzikie ścieżki, tereny po powodzi. Membrana trzyma wodę na zewnątrz, a podeszwa przyjmuje na siebie to, czego nie widać w trawie.
Trekkingowy wygląd, taktyczne wnętrze
Z zewnątrz Vagabund HIGH GTX ZeroFear przypomina klasyczny but trekkingowy — i to celowy zabieg projektowy. Dla funkcjonariuszy, ochroniarzy czy operatorów, którzy potrzebują parametrów taktycznych bez militarnego wyglądu, to istotna zaleta: w takim bucie można wejść do urzędu, biura i sklepu, nie zwracając na siebie uwagi.
Pod cholewką z hydrofobowej skóry nubukowej o grubości 2,0–2,2 mm kryją się jednak rozwiązania, których nie znajdziesz w żadnym bucie trekkingowym: wkładka antyprzebiciowa, olejoodporna podeszwa Vibram Phobos, właściwości antystatyczne i membrana Gore-Tex o parametrach wojskowych.
Cholewka ma minimalną liczbę szwów — mniej szwów to mniej miejsc, w których but może się rozejść, i mniej kanałów, którymi wilgoć mogłaby szukać drogi do środka. Język jest miechowy i wysoko wszyty, więc drobny gruz i woda nie dostają się bokiem przy sznurowaniu.
Membrana Gore-Tex Carbon Grey w wersji TOF
To nie jest ta sama membrana, którą ma cywilny but trekkingowy ze sklepu sportowego. Gore-Tex dzieli swoje laminaty na dwie kategorie, różniące się parametrami i przeznaczeniem:
- COF — Consumer Oriented Fabrics, wersja cywilna o standardowych parametrach wytrzymałościowych. To ona trafia do obuwia turystycznego i codziennego.
- TOF — Technically Oriented Fabrics, wersja profesjonalna, przeznaczona do obuwia wojskowego i taktycznego. Zwiększona wytrzymałość mechaniczna, wyższa odporność na ścieranie i rozdarcia, bardziej restrykcyjne normy jakościowe.
Ten model ma Gore-Tex Carbon Grey w wersji TOF — wysokoparoprzepuszczalną i bez warstwy izolacyjnej. Nie jest to zresztą wyjątek: Prabos stosuje w swoich butach wyłącznie membrany w wersji wojskowej, także w modelach, które z wyglądu uchodzą za turystyczne.
Różnica nie polega na tym, że membrana lepiej oddycha — polega na tym, ile wytrzyma. But turystyczny wkłada się kilkanaście razy w sezonie. But służbowy chodzi codziennie, po osiem i więcej godzin, często po podłożu, które go niszczy. Laminat TOF jest pod to zbudowany: wyższa odporność na ścieranie i rozdarcia oraz większa wytrzymałość mechaniczna sprawiają, że membrana pozostaje szczelna po setkach dni noszenia, a nie po dwudziestu wyjściach w góry.
Sama wodoodporność jest pełna — deszcz, kałuże i mokra trawa nie mają jak dostać się do środka. Wersja Carbon Grey jest przy tym wysokoparoprzepuszczalna i bez warstwy izolacyjnej.
Brak izolacji termicznej jest tu wyborem, nie brakiem. But z ociepleniem sprawdza się przy mrozie i męczy przy plusowych temperaturach. Ten model jest całoroczny — zimą dobiera się do niego cieplejsze skarpety, zamiast nosić przez dziesięć miesięcy but przystosowany do dwóch.
Podeszwa Vibram Phobos
Phobos nie jest podeszwą z katalogu Vibram — powstała we współpracy z Prabos pod zastosowania taktyczne i to w niej osadzona jest wkładka ZeroFear 4.0. Konstrukcja dwugęstościowa łączy zewnętrzną gumę o wysokiej przyczepności z międzypodeszwą poliuretanową, która amortyzuje uderzenia i izoluje stopę od zimnego podłoża.
Bieżnik jest samoczyszczący: błoto wypada z rzeźby przy kolejnych krokach, zamiast zbierać się w gładką warstwę, która odbiera przyczepność. Podeszwa ma najwyższą klasę antypoślizgowości SRC — badaną i na ceramice z detergentem, i na stali z glicerolem — oraz odporność na oleje i paliwa (FO).
Wkładka Cloud — 4 warstwy komfortu
Wyjmowana wkładka Cloud o właściwościach antybakteryjnych składa się z czterech warstw. Górna szybko odprowadza wilgoć i zapobiega odparzeniom, środkowa amortyzuje uderzenia, dwie dolne wymuszają obieg powietrza i neutralizują zapachy.
To warstwa komfortowa — za ochronę przed przebiciem odpowiada wkładka ZeroFear niżej, w podeszwie. Wkładkę można wyjąć do wysuszenia albo zastąpić własną ortopedyczną, bez utraty ochrony antyprzebiciowej. Na wymianę po sezonie dostępna jest osobna wkładka Cloud.
Rozmiarówka i poszerzone kopyto
Vagabund stoi na kopycie szerszym niż pozostałe wysokie modele Prabos. Nie bierz z tego powodu rozmiaru mniejszego ani większego. Poszerzenie dotyczy obwodu śródstopia i przestrzeni na palce, a nie długości buta — rozmiar dobiera się tak samo jak w każdym innym modelu.
Najpewniejszy sposób: zmierz długość stopy w centymetrach wieczorem, kiedy stopa jest największa, stojąc na kartce przy ścianie. Tę liczbę porównaj z tabelą rozmiarów. Jeżeli wychodzi pomiędzy dwoma rozmiarami, przy grubszych skarpetach warto wziąć większy.
Dostępne rozmiary: 37–49. Jeżeli mimo wszystko trafisz obok, obowiązuje zwrot i wymiana — przy bucie, który ma służyć kilka lat, lepiej wymienić rozmiar niż przyzwyczajać się do złego.
Specyfikacja techniczna
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wkładka antyprzebiciowa | ZeroFear 4.0 — kevlar, wtopiona w podeszwę |
| Norma | EN ISO 20347 O3 E CI WR FO SRC |
| Cholewka | hydrofobowa skóra nubukowa 2,0–2,2 mm, minimalna liczba szwów |
| Membrana | Gore-Tex Carbon Grey TOF (wojskowa, wysokoparoprzepuszczalna) |
| Podeszwa | Vibram Phobos — PU/guma, dwugęstościowa, samoczyszcząca |
| Wkładka komfortowa | Cloud — 4-warstwowa, antybakteryjna, wyjmowana |
| Kopyto | poszerzone (szerokie stopy) |
| Wysokość cholewki | 19 cm |
| Język | miechowy, wysoko wszyty |
| Właściwości antystatyczne | tak — odprowadzanie ładunków do ziemi |
| Odporność na oleje i paliwa | tak (FO) |
| Izolacja od zimna | tak (CI) |
| Odporność na ciepło kontaktowe | materiał podeszwy deklarowany przez producenta do 300 °C — parametr nie był badany ani certyfikowany, norma nie obejmuje oznaczenia HRO. Nie traktować jako zabezpieczenia przed kontaktem z gorącym podłożem. |
| Absorpcja energii w pięcie | tak (E) — międzypodeszwa PU |
| Wodoodporność cholewki | tak (WR) |
| Antypoślizgowość | SRC (najwyższa klasa) |
| Waga | 720 g / 1 but (rozmiar 42) |
| Sznurowadło wymienne | 180 cm |
| Rozmiary | 37–49 |
| Kolor | czarny |
| Produkcja | Czechy — Prabos plus a.s. |
Cała seria Vagabund — jak wybrać
Wszystkie cztery modele stoją na tym samym szerokim kopycie, mają podeszwę Vibram Phobos i wkładkę antyprzebiciową ZeroFear. Różnią się tylko dwiema rzeczami: wysokością cholewki i obecnością membrany Gore-Tex.
| bez membrany | z membraną Gore-Tex | |
|---|---|---|
| za kostkę | Vagabund Ankle najlżejszy, na cieplejsze miesiące |
Vagabund GTX MID ta sama wysokość co Ankle, ale wodoodporny |
| wysokie (19 cm) | Vagabund HIGH pełna ochrona kostki, oddychający |
Vagabund HIGH GTX ZeroFear ten model — ochrona kostki i wodoodporność |
Vagabund HIGH GTX ZeroFear to jedyny model serii łączący wysoką cholewkę z membraną Gore-Tex — dla tych, którzy potrzebują jednocześnie pełnej ochrony kostki i pewności, że stopa zostanie sucha.
Najczęstsze pytania
Czym różnią się buty taktyczne od trekkingowych?
Wyglądem coraz mniej, konstrukcją nadal sporo. But trekkingowy projektuje się pod marsz po szlaku: liczy się waga i amortyzacja. But taktyczny musi dodatkowo znieść pracę na twardym i brudnym podłożu — stąd olejoodporna podeszwa, właściwości antystatyczne, wzmocniona cholewka i w tym modelu ochrona przed przebiciem. Vagabund HIGH GTX ZeroFear celowo wygląda jak trekkingowy, a w środku jest taktyczny — żeby dało się w nim wejść wszędzie, nie tylko na szlak.
Czy wkładka antyprzebiciowa utrudnia chodzenie?
Nie. Kevlar jest elastyczny i zgina się razem z podeszwą, w odróżnieniu od dawnych wkładek stalowych, które usztywniały przodostopie. W chodzeniu nie czuć różnicy wobec tego samego buta bez wkładki — nie przybywa też zauważalnej wagi.
Czym różni się norma O2 od O3?
O3 to O2 powiększone o odporność podeszwy na przebicie i bieżnik z wyraźną rzeźbą. Obie klasy pochodzą z normy EN ISO 20347, czyli obuwia zawodowego bez podnoska ochronnego. Jeżeli widzisz w opisie O3, oznacza to, że ochrona antyprzebiciowa została zbadana, a nie tylko zadeklarowana.
Czy to są buty zimowe?
To buty całoroczne. Mają izolację od zimnego podłoża (oznaczenie CI w normie) dzięki międzypodeszwie poliuretanowej, ale nie mają ocieplenia cholewki. Przy mrozie dobiera się do nich grubsze skarpety; przy dużym mrozie i długim bezruchu lepiej sprawdzi się but z ociepleniem.
Czy mogę w nich pracować na budowie?
Zależy od wymagań stanowiska i tu łatwo o pomyłkę. Ten model spełnia normę EN ISO 20347 — obuwia zawodowego bez podnoska ochronnego. Klasy S1, S1P i S3, o które najczęściej pytają pracodawcy, pochodzą z innej normy: EN ISO 20345, czyli obuwia bezpiecznego, które musi mieć podnosek wytrzymujący uderzenie 200 J.
Innymi słowy: ochrona przed przebiciem tak, podnosek nie. Jeżeli na twoim stanowisku wymagane jest S1P lub S3, ten but nie spełni wymogu mimo wkładki ZeroFear. Jeżeli przepisy mówią o obuwiu zawodowym O2 lub O3 — spełnia z zapasem.
Jak dobrać rozmiar przy szerokiej stopie?
Tak samo jak zwykle — poszerzone kopyto daje więcej obwodu, a nie więcej długości. Zmierz długość stopy wieczorem, kiedy jest największa, i porównaj z tabelą rozmiarów. Dopiero gdy wynik wypada dokładnie pomiędzy dwoma rozmiarami, a nosisz grube skarpety, warto wziąć większy.
Czym ten model różni się od Vagabund HIGH?
Wysokością cholewki się nie różni — oba mają 19 cm. Różnica to membrana Gore-Tex, której wersja HIGH nie ma. HIGH jest przez to lżejszy i bardziej oddychający w ciepłe dni, ale przemaka. HIGH GTX ZeroFear nadaje się na cały rok i na mokro.
lukaszopan –
Buty kupiłem dwa lata temu. Na początku miałem ogromne wątpliwości czy są na prawdę tak dobre bo wcześniej nie słyszałem o nich. Ale na jednej ze swoich wypraw miał je pan z bushcraftowy.pl. Kupiłem je i to dziś jestem z nich zadowolony. Lekkie, wytrzymałe, bardzo wygodne. Rozmiarówka też trafiona. Impregnowane co jakiś czas nie chłoną wody. Zacząłem ich używać nawet w pracy. Wybrałem model bez gore ponieważ chciałem używać ich w lato. Po tych dwóch latach delikatnie przeciera się materiał na jednym z butów z tyłu nad piętą ale to raczej wina trybu pracy. Połowę mam za biurkiem a połowę w terenie. Polecam wszystkim nie zdecydowanym. Konto założyłem żeby dodać ten komentarz. Łukasz Suwałki